Ferkiezingsprogramma Sudwest fryslan 2026-2030
Mei-inoar sterk, lokaal sosjaal tichteby, belutsen en betrouber

Ferkiezingsprogramma Nieuw Sociaal Súdwest-Fryslân 2026–2030
TEGEARRE STERK, LOKAAL SOSJAAL
Foaropwurd: Fan Systeemwrâld nei Minsklike Maat
De maatskippij stiet ûnder druk. Ynwenners wurde fermealle troch rigels, de soarch rint fêst en it fertrouwen yn de oerheid is skansearre. Wannear’t wy hjoed de dei nei ús gemeente sjogge, sjogge wy in Súdwest-Fryslân dat foar in protte ynwenners ûnbedoeld feroare is yn in ‘systeemwrâld’. It is in plak wurden dêr’t de ôfstân tusken it bestjoer en de strjitte te grut is. Ynwenners dy’t fêstrinne yn it libben, stjitte somtiden tsjin in muorre fan burokrasy yn plak fan dat harren in helpende hân rikke wurd.
Nieuw Sociaal akseptearret dit net as "gewoan". Wy kieze foar in koersferoaring: fuort fan de burokrasy en it meitinken, werom nei de minsklike maat. Wy wolle in Súdwest-Fryslân dêr’t de gemeente wer njonken dy stiet. In plak dêr’t wy net tinke yn dossiers, mar yn minsken en ûndernimmers. Us fyzje is helder: herstel begjint by erkenning en omsjen nei. Wy wolle de minsklike maat werombringe yn elk beslút. Dit betsjut: in wykagint dy’t in bekend gesicht is, in sichtbere doarps-, steds- en wykkoördinator, en soarch út de wyk wei.
Dit programma is ús belofte om dy kleau te dichtsjen.
"Net hurder, mar minskliker. Net út wantrouwen wei, mar út fertrouwen. In nije koers, realistysk en tichtby."
1. Bestaanszekerheid: In wis bestean as fûnemint
Hoe’t it wie (De situaasje)
Yn it nijs sjogge wy in skrinend kontrast: nettsjinsteande tydlike finansjele meifallers by de gemeente, bliuwt de ûnwissichheid foar minima yn Súdwest-Fryslân grut. Besteanswissichheid wurdt op it stuit te faak smel besjoen as inkeld in kwestje fan 'ynkommen'. Ynwenners (en jongerein) mei skulden misse perspektyf en libje faak hieltyd yn stress troch yngewikkelde prosedueres en ûnwissichheid. De gemeente is yn de hjoeddeiske situaasje te faak ôfhinklik fan tydlike potsjes, wêrtroch strukturele earmoedebestriding swier ûnder druk stiet. De hjoeddeiske rigels wurkje faak ferlamjend.
Hoe’t wy it wolle (De fyzje)
Foar ús is Besteanswissichheid in absolute kearntaak. It is mear as allinnich in ynkommen; it giet om de rêst en romte om wer meidwaan te kinnen. Hoewol’t de hjoeddeiske wetten de basis bliuwe, stribje wy nei in effektivere oanpak wêrby’t de minske sintraal stiet, net it systeem. Wy helje de skuldhelpferliening út de kommersjele sfear en nimme de regie werom. Us doel is helder: minsken út de bystân wei nei wurk begeliede fia maatwurk en echt persoanlik kontakt. Wy sjogge útkearings as in springplanke, net as einstasjon.
Us Spearpunten
- Ienfâld & Minsklike Maat: Ferienfâldiging fan alle gemeentlike regelingen. Tegearre mei de doelgroep, amtners en ûnderfiningssaakkundigen wurde foarwaarden oanpast en oanfragen laagdrompeliger makke.
- Skuldhelp yn eigen behear: De gemeente nimt tydlik skulden oer om direkte rêst te kreëarjen ('skuldelêst'), wêrnei’t in duorsum plan opsteld wurdt. Ek wurdt der aktyf budzetcoaching oanbean om werhelling te foarkommen.
- Wurk & Skoalling: Ynvestearje yn skoalling en passende banen om útstream út de bystân te befoarderjen en foarsjennings betelber te hâlden.
- Persoanlike oanpak: Fan standertprosedueres nei maatwurk. Wy begeliede minsken út de bystân wei nei wurk troch persoanlik kontakt.
- Fokus op stressfermindering: De fokus leit net op strange hanthavening, mar op it weinimmen fan stress (skuldelêst), sadat ynwenners wer mentale romte krije om oan harren takomst te wurkjen.
2. Herstel fan Mienskip & Soarch
In nije start: Fan wantrouwen nei ferbûnens
De ôfrûne jierren is it fertrouwen yn de oerheid earnstich skansearre troch burokrasy en in ôfstanlik bestjoer. In protte ynwenners fiele harren fermealle troch rigels en misse in minsklike oanpak as it misgiet, wêrtroch de gemeente oanfielt as in ûnpersoanlike systeemwrâld fol protokollen. Tagelyk stiet de soarch ûnder grutte druk: mantelsoargers reitsje oerbelêste en de wachtlisten binne ûnderwilens ûnakseptabel lang. Wy kieze foar in fûneminteel oare oanpak. Herstel begjint foar ús mei erkenning en omsjen nei; wy draaie de bewiislêst om, sadat de oerheid harsels bewize moat as in betroubere partner. Wy wolle in gemeente dy’t as bûnsgenoat njonken de ynwenner stiet as it tsjinsit, yn plak fan as tsjinstanner. Yn de praktyk betsjut dit: fluggere stipe, leechdrompelige soarch en plakken dêr’t minsken elkoar fysyk moetsje kinne.
Us Spearpunten
- Herstelcoaches: Spesjaal foar toeslagenâlders, jongerein en ynwenners dy’t troffen binne troch oerheidsflaters.
- Fertrouwenspersoanen: Sichtber en oanwêzich yn skoallen, buerthûzen en doarpen.
- Persoanlik kontakt: By in boadskip die better persoanlik oerbrocht wurde kin: earst belje of in húsbesyk, dêrnei pas formele brieven.
- Meldpunt/ombudsman: In gemeentlik punt foar misstannen of net neikommen ôfspraken, en goede herstelregelingen foar komplekse dossiers.
- Burgerpanel & Berikberens: Aktive partisipaasje fia in burgerpanel foar mear ynspraak, en ynrinsprekoeren yn doarpen en wiken.
- Buertheiten en -memmen: Utwreiding fan dizze steunpylders yn de wyk, tegearre mei de wykagint, jongereinwurker en gebietsteammeiwurkers.
- Mantelsoarch: Fluggere stipe fia de Wmo, ynklusyf respytsoarch ('Soarch foar de soargjende').
- Mentale sûnens: Leechdrompelige soarch en trainingen yn sosjale feardigens.
- Moeting: Fysike moetingsplakken yn doarps- en wykgebouwen om iensumens tsjin te gean.
- Gearwurking Zorg: Lokale soarchoerlizzen om wachttiden en personielstekoarten oan te pakken.
- Sikehûs: Behâld en fersterking fan it Antonius Sikehûs en sterke gearwurking mei húsdokters en thússoarch.
- Aldereinsoarch: Alderen moatte sa lang mooglik selsstannich thús wenje kinne. As immen echt selsredsum is, kin in oanfoljende subsydzje foar wenningoanpassing foarkomme dat immen ûnnedich yn in net passend fersoargingshûs belânet. Dêrby wolle wy it ynkommen meitelle litte fia in sosjale standert: wa’t it minder breed hat, krijt mear subsidiearre stipe.
3. Bestjoer & Tsjinstferliening
Hoe’t it wie (De situaasje)
De bestjoerskultuer wurdt troch in protte minsken ûnderfûn as net-transparant; beslútfoarming fielt as in ‘fier-fan-myn-bêd-show’. De gemeente wurdt ûnderfûn as in sletten fort dat besluten nimt oer ynwenners yn plak fan mei harren. Ynwenners witte de wei simpelwei net te finen yn it hjoeddeiske wâld fan loketten en de amtlike taal is faak ûnbegryplik.
Hoe’t wy it wolle (De fyzje)
In betroubere gemeente harket, leit út en is sichtber. Bestjoere dochst net út it gemeentehûs wei, mar midden yn de mienskip. Wy bringe de polityk nei de minsken ta. Wy wolle minder yngewikkelde gearwurkingskonstruksjes en tsjinstferliening dy’t ienfâldich is: ien loket foar ynwenners en ûndernimmers.
Us Spearpunten
- Ombudsman: Ynstelle fan in ûnôfhinklike gemeentlike ombudsman én fice-ombudsman (mei ekstra oandacht foar jongerein).
- Polityk tichtby: Kommisjegearkomsten op lokaasje yn doarpen en wiken, mei aktive ynbring fan ynwenners.
- Boargerberied: In struktureel boargerberied en in jierlikse 'Inwennersaginda' bepale mei de koers; ek spesifyk foar jongerein.
- Ien loket: Ien sintraal punt en fêste kontaktpersoanen foar ynwenners en ûndernimmers om it 'kastje-nei-de-muorre'-effekt te foarkommen.
- Kommunikaasje: Dúdlike kommunikaasje yn begryplike taal, sûnder amtlik jargon.
- Transparânsje & Demokrasy: Minder konstruksjes, mear iepenheid. De wurkgroep ‘Versterken Lokale Democratie’ wurdt útwreide oer alle fraksjes.
- Op wei nei in Riedsakkoart: Dizze bestjoersperioade wolle wy mei alle fraksjes om tafel om te sjen oer hokker punten oerienstimming is. Dit foarmet de basis foar in riedsprogramma. Uteinlik moatte wy ôf fan de tsjinstelling tusken koalysje en opposysje, sadat it lûd fan ynwenners fan alle kanten meitelt yn de beslútfoarming. Us winsk is te kommen ta in riedsakkoart mei ûnôfhinklike wethâlders, keazen troch de ried.
- Oandachtspunt: Transparânsje en dúdlikheid, wêryn “nee” ek in antwurd is. De ynwenner en de ûndernimmer hawwe sels ek in ferantwurdlikheid.
4. Mienskip & Yntegraasje
Hoe’t it wie (De situaasje)
Yn it nijs leit in soad fokus by minsken dy’t nij yn ús lân binne iensidich op logistike útdagings, sa as opfanglokaasjes en bêden. Yntegraasje wurdt sjoen as in administratyf proses, wat eilânfoarming yn de hân wurket. Der is in soad ferlet oan in oanpak dy’t fierder giet: echte partisipaasje om spanningen te foarkommen en talinten te brûke.
Hoe’t wy it wolle (De fyzje)
Eltsenien kin meidwaan, nettsjinsteande eftergrûn of komôf. Nije ynwenners binne wolkom en krije stipe om harren plak te finen yn ús gemeente. Yntegraasje is twarjochtingsferkear: troch moetingen te fasilitearjen fia wurk, taal en de buert, foarkomme wy eilânfoarming en befoarderje wy begryp. Hjiryn ferwachtsje wy ek dat nije ynwenners aktyf meidogge.
Us Spearpunten
- Ferbining: Buddyprojekten, taalmaatsjes en taallessen.
- Ynboargering: Direkt keppele oan wurk, netwurkje en begelieding foar in folweardige start.
- Edukaasje: Swimlessen en taallessen (spesifyk ek foar froulju en famkes) en taalcafés.
- Moeting: Kulturele útwikseling yn doarpen en stêden.
- Sleutelfiguren: Ynset fan figueren út migrantenmienskippen foar yntegraasje en dialooch.
- Digitaal: Aktyf fergrutsjen fan digitale feardigens fan alle ynwenners.
5. Feiligens & Leefberens
Hoe’t it wie (De situaasje)
Undermining en drugskriminaliteit reitsje ûnderwilens ek de Fryske doarpen. It feilichheidsgefoel stiet ûnder druk troch ynsidinten en in somtiden ûnsichtbere oerheid op strjitte. Ynwenners misse fertroude gesichten. Dêrneist binne ferkearsfeiligens en online fraude groeiende soargen. In wichtich tema foar Nieuw Sociaal is de feiligens fan famkes en froulju: op strjitte, op it wurk, op it sportfjild, op skoalle of thús. Eltsenien moat harsels feilich fiele, altyd en oeral.
Hoe’t wy it wolle (De fyzje)
Feiligens begjint by fertrouwen en oanwêzigens yn de buert, net allinnich by kamera's. Wy wolle in dúdlike oanpak fan bedriging en yntimidaasje, mar ek ynvestearje yn de fysike ynrjochting. Wy ferbine fysike feiligens (sa as ferljochting) mei sosjale feiligens (previnsje). De wykagint moat wer in bekende wêze.
Us Spearpunten
- Sichtberens: Jongereinwurkers, wykaginten en BOA’s binne sichtber en oansprekber yn de buert.
- Online feiligens: Foarljochting, kampanjes tsjin fraude en de yntroduksje fan digitale wykaginten.
- Yntimidaasje: In hurde grins en dúdlike oanpak fan bedriging rjochting ynwenners, amtners en bestjoerders.
- Fysyk: Bettere ferljochting, tafersjoch en feilige rin- en fytspaden (ek yn de bûtendoarpen). Unfeilige plakken rjochtsje wy tegearre mei bewenners opnij yn.
- Meldpunten: Leechdrompelich melde fan húslik geweld, frouljusmoard (femicide) en strjityntimidaasje. In jier-rûn budzjet foar kampanjes en skoalling.
- Ferkear: Ambysje nul ferkearsdeaden yn 2040, striktere hanthavening yn 30km-sônes en bettere fytspaden. 30 km dêr’t it moat, 50 km dêr’t it kin binnen de beboude kom.
- Krisis: Oefenje mei ynwenners en helpferlieners. Ynwenners mei in lytse beurs helpe wy by de needpakketten. Ek as gemeente riede wy ús ta om langere tiid sûnder stroom of ynternet funksjonearje te bliuwen.
6. Sosjaal Wenjen
Hoe’t it wie (De situaasje)
De wenningneed is heech en bouprojekten rinne kontinu fertraging op. Wenjen is in lúkse wurden; jongerein lûke fuort en âlderen kinne net trochstreame, wylst senioaren fêstsitte yn te grutte hûzen. De merk en spekulaasje losse dit tekoart foar de lege en midden ynkommens simpelwei net op.
Hoe’t wy it wolle (De fyzje)
Wenjen is in rjocht, gjin lúkse. Wenjen giet foar winst. Wy nimme de regie werom dêr’t it nedich is mei in gemeentlik wenbedriuw. Wy fersnelle de wenningbou troch yn te sette op tydlike wenningen en troch mear trochstream te fasilitearjen yn de rigeljouwing.
Us Spearpunten
- Regie & Grûn: Oprjochting fan in gemeentlik wenbedriuw om de bou te fersnelle en betelberens te garandearjen, ek yn de lytse kearnen.
- Betelberens: Mear betelbere wenningen foar jongerein, starters en âlderen.
- Ynnovaasje: Tiny houses, tydlike wenwiken, dielwenningen, wenje op wetter en kangoeroewenningen.
- Regulaasje: Selsbewenningsplicht tsjin leechstân, boetes foar langduorrigge leechstân en opkeap troch belizzers tsjingean.
- Leechstân: Aktive werbestimming fan leechsteande gebouwen en boppeferdjippings.
- Loket: In aktyf wenloket, 'Stipepunten' foar ynwenners en flugge realisaasje fan kangoeroewenningen.
7. Wurk & Undernimme
Hoe’t it wie (De situaasje)
Middelgrutte kearnen kampe mei leechstân en ûndernimmers rinne noch te faak tsjin burokratyske drompels oan. Undernimmers ûnderfine de gemeente soms as in obstakel. In bloeiende lokale ekonomy freget om diedkrêftige stipe, mar krijt no faak te meitsjen mei rigeldruk.
Hoe’t wy it wolle (De fyzje)
Undernimmers binne partners yn de mienskip dy’t soargje foar libjende doarpen. Wy wolle minder rigeldruk en mear meitinken. Wy stypje sawol starters as festige ûndernimmers en soargje foar in goede oansluting op de arbeidsmerk.
Us Spearpunten
- Service: Ien loket en in fêste kontaktpersoan foar alle ûndernimmersfragen.
- Ynspraak: In moanlikse ûndernimmersried mei ynfloed.
- Sintrum & Parkearjen: Winkelgebieten fersterkje, hoareka sônearje en fergees parkeare bûten de sintra. De sintra moatte berikber bliuwe foar motorisearre ferkear, mar wy ûntmoedigje ferkear dat der net thús heart. Dit kin bygelyks troch ienrjochtingsferkear en tydlike stremmings tidens drokke dagen.
- Arbeid: Omskoalling, byskoalling en learwurkplakken foar eltsenien. Fokus op begelieding fan bystân nei wurk. Wurkje moat leane.
- Fûns: Behâld en fersterking fan it ûndernimmersfûns.
- Understeuning: Minder rigels en spesifike steun foar starters en bedriuwsopfolging.
- Libbenens: Utfiering fan de evenemintenfyzje. It fersterkjen fan de libbenens fan Súdwest hat in goede wurking op toerisme, in grutte sektor yn ús gemeente. Dêrnjonken fergruttet libbenens it wolwêzen fan ús (jeugdige) ynwenners.
8. Lânbou & Plattelân
Hoe’t it wie (De situaasje)
Boeren sitte klem tusken stikstofrigels, hanthaveningsfersiken en harren bedriuwsfiering. Boeren en natuer steane faak tsjinoer elkoar. De diskusje polarisearret en de ûnwissichheid oer de takomst fan it plattelân groeit mei de dei.
Hoe’t wy it wolle (De fyzje)
Boeren binne de behearders fan ús lânskip en ûnmisbere itenprodusinten. Wy moatte se net fuortjeie mei rigels, mar fasilitearje yn harren oergong nei duorsumens. Wy sykje in balâns tusken lânbou en natuer en stypje earlike fertsjinmodellen.
Us Spearpunten
- Ynnovaasje & Fertsjinje: Stypje fan duorsume lânbou en koarte ketens.
- Grûn: Beskerming fan lânbougrûn tsjin net-agraryske ûntwikkelingen.
- Enerzjy: Lytse wynmûnen by pleatsen tastean.
- Erfgoed: Agrarysk erfgoed behâlde en in nij doel jaan, ynklusyf fergoeding foar lânskipsbehear.
- Sierteelt: In protte agrariërs wurkje mei hieltyd bettere produkten sûnder agressive bestridingsmiddels. It is tiid dat ek de sierteelt holpen wurdt om hjiryn in ferbetterslach te meitsjen.
- Tsjinstferliening: Transparante fergunningprosedueres en pro-aktive dialooch oer maatwurk.
9. Jongerein & Underwiis
Hoe’t it wie (De situaasje)
It giet net goed mei de mentale sûnens fan jongerein; in protte ûnderfine hege prestaasjedruk. Wachtlisten yn de jeugdsoarch binne in dreech probleem en jongerein misse in stim yn it belied dat oer hja giet.
Hoe’t wy it wolle (De fyzje)
Jongerein binne de takomst en fertsjinje perspektyf. Wy prate net oer jongerein, mar mei jongerein. Mentale sûnens en direkte help sûnder wachtlisten steane foarop. Ynvestearje yn mentale soarch en ûnderwiis no, foarkomt swierdere soarch letter.
Us Spearpunten
- Underwiis: Realisaasje VO-campus Snits en ûndersyk nei in HBO-dependance. MBO en wurkjouwers tichter by elkoar bringe, mei fokus op de topsektoren soarch en toerisme.
- Stim: In jongereinried/boargerpanel mei mandaat en eigen budzjet, plus bernekonferinsjes.
- Mentaal & Soarch: Fertrouwenspersoanen, kampanjes, help by mentale sûnens en it oanpakke fan wachtlisten yn de jeugdsoarch.
- Aktiviteiten: Ontmoetingsplakken yn wiken, in sportpas en in kultuerpas.
- Foarming: Burgerskipsfoarming fan groep 6 ôf, mei in fasilitearjende rol fan de gemeente yn lesmaterialen en stipe.
10. Sport, Kultuer & Frije Tiid
Hoe’t it wie (De situaasje)
Sportferienings en kultuerynstellings hawwe it finansjeel swier. Foarsjennings yn lytse kearnen steane ûnder druk troch kosten en frijwilligers wurde oerfrege, wêrtroch it ferieningslibben yn gefaar komt.
Hoe’t wy it wolle (De fyzje)
Tagong ta sport en kultuer mei net ôfhinklik wêze fan de beurs; it fersterket de 'mienskip' en de sûnens. Wy ynvestearje yn akkommodaasjes om in takomstbestindige eksploitaasje te garandearjen en steune ús frijwilligers.
Us Spearpunten
- Akommodaasjes: Ynvestearje yn lokaasjes, sa as de realisaasje fan Sporthart Boalsert en de ûntwikkeling fan MFC Starum.
- Jeugd: Gemeentlike sportpas foar bern oant en mei 17 jier.
- Kultuer: Kultuerbus, kultuerpas en ynset fan doarpshûzen en tsjerken foar kultuer.
- Edukaasje: Muzykskoallefoarsjennings yn alle kearnen.
- Ûndersteuning: Trainingen en finansjele steun foar frijwilligers, coaches en mienskipsprojekten.
- Undernimmers: Motivearje om frijwilliger te wurde. Kampanje fiere ûnder ûndernimmers om in fergoeding te jaan oan de sportklup as harren meiwurker dêr frijwilligerswurk foar docht.
11. Gastfrijheid & Toerisme
Hoe’t it wie (De situaasje)
Toerisme groeit hurd. Dat is goed foar de ekonomy, mar liedt soms ta drokte en druk op de leefberens. Ynwenners ûnderfine oerlêst en freze foar it karakter fan harren stêd of doarp.
Hoe’t wy it wolle (De fyzje)
Toerisme moat ten tsjinste stean fan de regio en har ynwenners. It is ien fan ús parelsektoren. Wy stribje nei kompakte binnenstêden dêr’t it noflik ferbliuwen is foar sawol ynwenner as toerist. In leefbere en libjende stêd foar ynwenners is ek oantreklik foar besikers.
Us Spearpunten
- Ynrjochting: Kompakte binnenstêden mei eveneminten en rekreaasjemooglikheden. It wetter yn stedske gebieten better brûke en mear útstrieling jaan.
- Stimulearring: Fersterkje fan winkelgebieten en horeka mei hiersubsydjes foar starters.
- Oanbod: Behâld fan betelbere ferbliuwsakkommodaasjes en promoasje fan erfgoed.
- Fyzje: Safolle mooglik mienskiplike fyzje en útfiering mei buergemeenten op de gastfrijheidsekonomy.
12. Klimaat & Duorsumens
Hoe’t it wie (De situaasje)
It streamnet sit fol (netkongestje) en de enerzjy-oergong fielt foar in protte minsken as in djoere ferplichting. Ynwenners meitsje harren soargen oer de kosten en de ynfolling fan it lânskip mei grutskalige sinneparken.
Hoe’t wy it wolle (De Fyzje)
Ferduorsuming moat helber en betelber wêze foar elkenien. Wy kieze foar in enerzjy-oergong mei regie: isolaasje en sinnepanielen hearre op daken, net yn it lânskip. De gemeente nimt hjiryn it foartou.
Us Spearpunten
- Opwekking: Sinnepanielen op daken (net yn it lânskip), lokale waarmtenetten en wetterstof.
- Regie: Oprjochtsjen fan in gemeentlik enerzjybedriuw foar betelbere duorsume opwekking.
- Netwurk: Utwreidzjen fan it elektrisiteitsnet en kreative oplossings foar oerskotten/opslach.
- Betelberheid: Spesifike subsydzjes foar isolaasje foar lege ynkommens.
- Grien: Mear grien yn de beboude omjouwing, geveltúnen, parken en laadpeallen op gemeentegrûn; fasilitearjen fan boargerinisjativen.
13. Berikberens & Mobiliteit
Hoe’t it wie (De situaasje)
It iepenbier ferfier op it plattelân stiet ûnder druk troch ferskraling. Ynwenners yn lytse doarpen binne bang foar beperkte mobiliteit, wylst yn stêden de parkear-druk tanimt.
Hoe’t wy it wolle (De Fyzje)
Berikberens is in basisbetingst om meidwaan te kinne. Of jo no yn in lyts doarp wenje of yn de stêd wurkje, jo moatte der komme kinne. Wy sykje de balâns tusken leefberens en ekonomy, mei betrouber OV en betelber parkeare.
Us Spearpunten
- Sintrum: Binnenstêd Snits autoluw wannear it moat, frij wannear it kin. Fokus op ienrjochtingsferkear en berikberens; balâns tusken leefberens en ekonomy.
- Parkearjen: Fergees earste heal oere; ekstra fergese kapasiteit oan de râne fan sintra.
- OV: Buertbussen en belbussen behâlde; garânsje op betrouber OV, ek yn de jûn en it wykein. Trein nei Starum faker en ta letter ride litte.
- Tagong: 'Meidwaan Pas' foar studinten, âlderen en lege ynkommens.
- Fyts & Infra: Feilige fytspaden, pontsjes, Ring Offingawier en haventagonklikheid.
- Fatbikes: Lanlike lobby foar rigels, eventueel sels rigels opstelle.
- Wurkgroep tagonklikheid: Jouwe yn alles frege en ûnfrege advys.
14. Riedsakkoart & 12-Jierrenplan
Nieuw Sociaal kiest foar gearwurking en belied dat langer meigiet as ien ferkiezingsperioade. Wy leauwe yn brede riedsbelutsenheid en aktive boargerpartisipaasje; gjin waan fan de dei, mar in bestindige koers.
Us Oandachtspunten:
- Of fan it Haachske tinken: Wy wolle ôf fan de tsjinstelling tusken koalysje en opposysje, om’tst yn in gemeente net om de haverklap nije ferkiezings útskriuwe kinst.
- Tegearre beslisse: It is essinsjeel dat kiezers fan alle partijen de kâns krije om mei te beslute oer it programma.
- Dúdlike ôfspraken: Yn it riedsakkoart lizze wy fêst hoe’t wy mei-inoar gearwurkje.
- De juste wethâlders: De ried beslist oft de grutste partijen de wethâlders leverje, of dat der wethâlders socht wurde dy’t it bêste passe by de spesifike útdagings fan ús gemeente.
- Unôfhinklik bestjoer: Us winsk is te kommen ta in riedsakkoart mei ûnôfhinklike wethâlders, keazen troch de ried.
Manifest Nieuw Sociaal: Hjir steane wy foar
Dit programma is mear as in list mei plannen. It is in belofte oan dy, oan ús doarpen en stêden, en oan de takomst fan Súdwest-Fryslân.
Wy leauwe…
- Yn in mienskip dêr’t elkenien meidwaan kin, ûngelyk wêr’tst wei komst of wat dyn 'rêchtas' is.
- Dat feiligens net begjint by mear rigels, mar by fertrouwen yn elkoar en oanwêzigens yn de buert.
- Dat ús jongerein gjin probleem binne, mar talint dat perspektyf fertsjinnet.
- Dat wy elkoar wer echt kennen leare moatte — offline, yn it echte libben.
Wy pakke oan…
- It ûnrjocht fan de toeslagenaffêre en de neisleep fan de coronaperioade; wy sjogge net fuort.
- Frouljusmoard (femicide), húslik geweld en strjitfeiligens.
- Skoalútfal, thússitters en drugsgebrûk.
Wy biede…
- In harkjende oerheid dy’t njonken dy stiet yn plak fan tsjinoer dy.
- In betroubere gemeente dy’t docht wat se seit en seit wat se docht.
Wy sizze…
- It is tiid foar in nije koers yn Súdwest-Fryslân.
- Net hurder, mar minskliker.
- Net yngewikkeld, mar realistysk en tichtby.
- Net allinnich foar hjoed, mar ek foar de generaasje dy’t nei ús komt.
Wy binne Nieuw Sociaal. En wy binne der foar dy.
TEGEARRE STERK, LOKAAL SOSJAAL

