Interview met Pieter Klaas de Vries over Raadsenquête Empatec

Pieter Klaas de Vries staat als nr. 7 op de lijst van Nieuw Sociaal en hoopt stiekem weer in de gemeenteraad van Súdwest Fryslân te komen. ‘Weer’, want hij zit er nu ook al in. En hij was de voorzitter van de commissie die de Raadsenquête Empatec deed.

Eh…Raadsenquête? Wat is dat?

Nou kijk, in een gemeente heb je de burgemeester en de wethouders. Die zorgen er iedere dag voor dat alles in de gemeente goed reilt en zeilt. Dat het groen onderhouden wordt, de wegen goed zijn, er huizen gebouwd worden, er gezorgd wordt voor de mensen, die het niet goed zelf kunnen en ga zo maar door. Als raadslid zit ik daar (naast mijn gewone werk als IC-ter) om te controleren of de dingen die gebeuren wel goed gebeuren. Wij krijgen dus regelmatig informatie van de wethouders en hun ambtenaren. Maar soms stuit je ergens op en dan denk je : ‘ik heb het gevoel dat ik niet alle informatie krijg die ik wil’. Dan kun je dus – als de meerderheid van de raadsleden dat ook vindt – een raadsenquête houden. (Oud-)Wethouders en (oud-)ambtenaren krijgen in het openbaar vragen van de commissie. En die mensen moeten komen. Ze moeten via een eed of belofte zeggen dat ze de waarheid zullen vertellen. Na die hoorzittingen schrijf je als commissie op wat je gehoord hebt en met name wat er volgens jou en de andere commissieleden moet gaan gebeuren om dingen in de toekomst te verbeteren. Als advies aan burgemeester en wethouders.


Dat is inderdaad nogal een zwaar middel. Want je vertrouwt dus eigenlijk niet wat je daarvóór te horen hebt gekregen van de wethouders. Dat zegt nogal iets, zeg. Was iedereen in de raad ervoor dat zo’n enquête er moest komen?

Nee. Vóór waren 19 van de 37 raadsleden. De PvdA, FNP, GBTL en een paar CDA-leden wilden er niet in mee gaan. Maar 19 is de meerderheid, dus het ging gebeuren.

En waarom over Empatec? Wat is daar mis mee. Ik rijd regelmatig langs hun pand en ik zie auto’s met hun naam erop rijden. Vaak met tevreden mensen er in. Dus….?

Ja ik snap dat veel mensen niet weten dat daar in de afgelopen raadsperiode iets gespeeld heeft. Ik zal het proberen uit te leggen.

Nummer 7 lijst Nieuw Sociaal Pieter Klaas de Vries

Pieter Klaas de Vries

Als gemeente moeten en willen wij er voor zorgen dat de mensen, die door lichamelijke of geestelijk gesteldheid moeilijk werk kunnen vinden, toch een goede dagbesteding kunnen hebben; kunnen werken. Vroeger konden ze terecht in een sociale werkplaats. In 2002 hebben de voorlopers van onze gemeente met een hele trits andere – de meeste zijn nu opgegaan in de gemeentes Fryske Marren, Waadhoeke en Harlingen – daarvoor Empatec opgericht. Eigenlijk een gewoon bedrijf als alle andere bedrijven. Dat het geen afdeling was van de gemeente, daar was toen een reden voor, maar dat voert nu te ver om dat uit te leggen. De mensen die voor dat Empatec werken zijn formeel in dienst van een zogenoemde ‘Gemeenschappelijk Regeling’…

Een wat??!!

‘Gemeenschappelijke Regeling’. Je moet het maar zien als een soort stichting, met een bestuur. En dat bestuur dat waren de wethouders uit de vier gemeenten. Laat ik het maar ‘GR’ noemen.

Als Tjerk of Femke werk moesten hebben dan kwamen ze als ambtenaar in dienst van die GR; met ontslagbescherming en pensioen en de hele rataplan. Er kwam voor hen geld uit ‘Den Haag’ en wij als gemeente legden er ook geld bij. Maar het werk dat ze gingen doen werd door Empatec voor hen geregeld. Empatec liet ze groen verzorgen, meubels maken, dingen laten drukken en dat soort dingen. Empatec werkt niet alleen voor de gemeenten. Ze nemen ook opdrachten van buiten aan. En van die klanten krijgen ze natuurlijk geld. Met het geld dat zo bij Empatec binnen kwam kon eerste de kosten van Empatec betaald worden. Ook bijvoorbeeld het salaris van de directeur. En als er winst werd gemaakt kon daarmee het salaris van Tjerk en Femke aangevuld worden, zodat wij als gemeente dat niet allemaal op hoefden te hoesten.

Mooi systeem toch? Mensen blij, gemeenten blij, wat kan er dan mis gaan?

Nou, in 2015 bedacht de regering van VVD en PvdA de participatiewet. Meer mensen met een beperking zouden bij gewone bedrijven in dienst moeten treden. Alleen voor de echt zwakkeren konden we als gemeenten – via die ‘GR’ – werk geven. Daarbij hield ‘Den Haag’ langzamerhand de hand op de knip; bezuinigde. Als gemeenten moesten wij steeds meer bij dokken.

De directie van Empatec dacht het ei van Columbus te hebben gevonden door te zoeken naar steeds meer werk – omzet noemt men dat in het bedrijfsleven. Maar ze kregen méér opdrachten dan dat er werknemers waren uit de sociale werksfeer. Omdat het werk wel gedaan moest worden – vond de directie – gingen ze dan maar naar uitzendbureaus. En dat zijn dure arbeidskrachten.

Oh? Empatec zou toch gewoon kunnen kijken hoe ze mensen die het echt nodig hebben aan het werk zouden helpen?

Ja. Maar dát gebeurde dus niet. Verder leefde Empatec nogal op grote en luxe voet. Maar als het financieel niet goed ging kwamen ze bij ons als gemeente aankloppen om meer geld.

Maar er zaten toch wethouders in de stichting…eh ‘GR’ Zagen die dan niet dat het mis ging?

Nou, daar is ook nogal het nodige op aan te merken. En dat hebben we in de enquêtecommissie ook gedaan.

Oké, ik heb begrepen dat pas na de gemeenteraadsverkiezingen besloten wordt hoe Súdwest met de GR en Empatec verder zal gaan. Hierop terug kijkend, Wat zou je willen vanuit Nieuw Sociaal dat er gaat veranderen?

Ik denk dat een belangrijke constatering is dat verschillende soorten overheid – de gemeente, die ‘GR’ – te gemakkelijk hun eigen gang konden gaan. Vergelijk het met de toeslagenaffaire. De Belastingdienst kon toch ook zomaar mensen als ‘fraudeur’ bestempelen? En dan gaat er een cultuur ontstaan, waarbij bij iedere persoon met bijvoorbeeld een niet Nederlandse achternaam een rood kruisje krijgt. Dan krijg je de toeslagenaffaire. Zo ging dus ook die ‘GR’ zijn eigen gang. En het bestuur – de wethouders – had niet in de gaten dat de directie van Empatec zijn eigen koers ging varen; en ja, dan gaat het fout. Als je als gemeente geld uit geeft dan moet dat ook goed besteed worden. Dat moet dus veel transparanter meegedeeld worden aan de gemeenteraad zodat wij dat goed kunnen controleren.

Prima. Maar Tjerk en Femke; die bij Empatec werken – wat hebben zij er van gemerkt?

Gelukkig niet veel. Ik heb gezien dat zij wel via een mail van de directie hebben gehoord dat er een ‘Raadsenquête’ was. Maar verder zonder uitleg. Ik hoop dat ze met plezier hun werk hebben kunnen blijven doen. Want dát moet het doel zijn en dat is ook steeds gesteund met extra geld. Dat echter niet aan Tjerk en Femke werd besteed. Maar ja, dat extra geld – het gaat om miljoenen – zou je ook aan andere dingen hebben kunnen besteden…..

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.